Migrainedagboek om te printen

De criteria van de International Headache Society (ICHD-3, 2018) stellen de diagnose migraine op basis van het patroon van aanvallen, dus neurologen willen aanvalsfrequentie, duur, pijnintensiteit (1-10), locatie, aanwezigheid van aura, triggers, medicatie en het effect ervan weten — de kernkolommen van dit sjabloon, naast datum, begintijd en notities. Een paar maanden consequente notities geven een veel duidelijker beeld dan wat je je tijdens de afspraak herinnert en helpen migraine te onderscheiden van spanningshoofdpijn of clusterhoofdpijn.

De ICHD-3 (2018) onderscheidt migraine met aura (visuele, gevoels-, spraak- of motorische symptomen voorafgaand aan de pijn) van migraine zonder aura — met verschillende gevolgen voor de behandeling. De kolom Aura legt vast of er een aura was en welk type. Veelvoorkomende visuele aura's: zigzaglijnen, blinde vlekken, lichtflitsen. Een aura zonder hoofdpijn erna komt ook voor. Ongeveer een kwart tot een derde van de mensen met migraine heeft aura's. Noteer wanneer de aura begint ten opzichte van de hoofdpijn.

Veelgenoemde triggers zijn stress, veranderingen in slaap, de menstruatiecyclus, bepaalde voedingsmiddelen (belegen kaas, bewerkt vlees, alcohol, MSG), weersveranderingen, uitdroging, overgeslagen maaltijden en sterke zintuiglijke prikkels. De kolom Triggers hoort alle kandidaten van de 24 uur vóór het begin van de aanval te bevatten. Patronen worden pas na enkele maanden bijhouden zichtbaar — losse aanvallen wijzen zelden de echte triggers aan.

De richtlijnen van de International Headache Society voor behandelstudies gebruiken als belangrijkste maatstaf pijnvrij zijn 2 uur na inname, bij voorkeur ook de 24 uur daarna; in het dagelijks leven telt ook verlichting waardoor je weer kunt functioneren. Noteer naam van het medicijn, dosis, tijdstip en verlichting. Vergelijk over meerdere aanvallen — de reactie bij één aanval is onbetrouwbaar. De American Headache Society (2021) raadt aan preventieve behandeling te overwegen wanneer migraine op 4 of meer dagen per maand optreedt, vooral als je er in je dagelijks functioneren duidelijk last van hebt.

De migrainecriteria van de ICHD-3 vereisen aanvallen van 4-72 uur (onbehandeld), meestal van matige tot ernstige intensiteit, vaak eenzijdig en kloppend. Een status migrainosus (een slopende aanval van meer dan 72 uur) vraagt om medisch onderzoek. De kolommen Duur (uur) en Pijnniveau (1-10) leggen dit vast. Zonder dagelijks logboek schatten mensen vaak verkeerd in hoe vaak hun aanvallen echt voorkomen.

Apps automatiseren meldingen en herinneringen; een papieren logboek werkt zonder telefoon, is snel ingevuld direct na een aanval en kun je meteen aan je arts geven. Het gestructureerde formaat met 10 kolommen legt de kerngegevens vast waarop de ICHD-3-diagnose steunt — frequentie, duur, intensiteit, aura, triggers en reactie op behandeling. Gebruik beide als dat helpt — app voor herinneringen, dagboek voor het medisch dossier.

Alarmsignalen: 'donderslaghoofdpijn' die binnen seconden zijn hoogtepunt bereikt, de ergste hoofdpijn van je leven, hoofdpijn met koorts en een stijve nek, neurologische symptomen (zwakte, verlies van zicht, verwardheid, onduidelijke spraak), hoofdpijn na hoofdletsel, een nieuw hoofdpijnpatroon na je 50e. Deze wijzen op ernstige aandoeningen (beroerte, bloeding, hersenvliesontsteking) die direct beoordeeld moeten worden op de spoedeisende hulp.

Twee tot drie maanden gedetailleerd dagelijks bijhouden laat meestal triggerpatronen, de reactie op medicatie en een basislijn van de aanvalsfrequentie zien. Ongeveer drie maanden is een gebruikelijke termijn om een preventieve behandeling te beoordelen — een veelgebruikt doel is de frequentie of ernst van de aanvallen ongeveer te halveren. Neem alle pagina's mee naar je neuroloog; voor behandelbeslissingen tellen trends meer dan losse aanvallen.