Wijndagboek om te printen

Volg de WSET Systematic Approach to Tasting (SAT, Level 3, huidige editie): begin met het uiterlijk — kleurintensiteit en tint; dan het aroma — primaire fruittonen, secundaire tonen uit de wijnbereiding en tertiaire tonen van rijping; dan de smaak — zoetheid, zuren, tannine, alcohol, body, smaakintensiteit en lengte van de afdronk; sluit af met je algehele conclusies bij de notities. De Court of Master Sommeliers (Deductive Tasting Method) volgt dezelfde volgorde. De vier vragen van het dagboek sluiten direct aan op de pijlers van de SAT.

Noteer de appellation (bijv. Barolo DOCG, Sancerre AOC) in plaats van alleen het land — die zegt veel meer over waar en hoe de wijn gemaakt is. Noteer bij de druif of het om één druivenras gaat of om een blend, met geschatte percentages. Streek en druif samen zeggen veel over de waarschijnlijke stijl van een wijn, zodat je je voorkeuren bij volgende proeverijen in kaart kunt brengen.

Wine Spectator en Decanter werken allebei met een 100-puntenschaal, maar voor persoonlijk gebruik werkt een eenvoudig, herhaalbaar systeem beter. Leg je eigen ijkpunten vast: 6 = in orde maar niet memorabel, 7-8 = lekker, 9 = uitstekend binnen de stijl, 10 = werkelijk uitzonderlijk. Beoordeel een wijn binnen zijn eigen stijl — een geweldige Beaujolais en een geweldige Barolo kunnen allebei een 9 krijgen. Herijk af en toe naarmate je smaak zich ontwikkelt.

Noteer het gerecht, de belangrijkste ingrediënten en of de combinatie iets toevoegde, klopte of botste. Klassieke vuistregels zeggen dat zuur door vet heen snijdt, tannine zachter wordt met eiwit en een wijn minstens zo zoet moet zijn als het gerecht; door uitkomsten vast te leggen bouw je sneller een eigen combinatiebibliotheek op dan door regels te lezen. Dat tannine zich aan eiwit bindt, is een goed gedocumenteerde chemische reactie en niet alleen een kwestie van smaak. Vul ook het veld Gelegenheid in — wijnen voor bijzondere momenten blijven beter hangen met context erbij.

Apps leunen op beoordelingen van de massa, die je waarneming kunnen kleuren nog voor je proeft. Door eerst je eigen notities te schrijven, ontwikkel je een onafhankelijk smaakgevoel — precies het doel van een gestructureerde methode als de WSET SAT. Veel wijndocenten raden aan blind te proeven, of in elk geval voordat je scores bekijkt. Het papieren formaat moedigt bovendien trager, bewuster waarnemen aan. Je kunt apps daarna nog raadplegen, maar je eerste notitie blijft je eigen onbeïnvloede indruk.

Ja. Het gemiddelde alcoholpercentage is in veel wijnstreken gestegen nu het klimaat warmer wordt, dus door het alcoholpercentage bij te houden zie je stijlverschuivingen tussen jaargangen. De prijs-kwaliteitverhouding is je bruikbaarste maatstaf: label wijnen waarvan je score hoger uitvalt dan de prijs doet verwachten als 'opnieuw kopen'. Kwaliteit afwegen tegen prijs is een vaardigheid die je met oefening aanscherpt, niet zomaar een mening.

Er is geen vast aantal, maar voorkeurspatronen worden meestal zichtbaar na enkele tientallen bewuste proeverijen. Label je notities op streek, druif en score en kijk ze maandelijks terug: geef je Moezel-riesling steeds een hogere score dan Nieuw-Zeelandse sauvignon blanc? Groeit je tolerantie voor tannine? De gestructureerde velden van het dagboek maken die terugblik mogelijk, terwijl de herinnering aan eerdere flessen snel vervaagt.

Ten eerste vage omschrijvingen — 'lekker' of 'zacht' zeggen niets; gebruik het WSET Lexicon met aromafamilies (citrus, steenvruchten, tropisch enz.). Ten tweede het halo-effect — prijs of reputatie van de producent je score laten bepalen voordat je proeft. Ten derde de visuele beoordeling overslaan, terwijl die iets zegt over leeftijd en druif. Ten vierde verschillende stijlen vergelijken met één absolute score. En ten slotte te snel oordelen — geef elke wijn een paar minuten, want hij verandert vaak in het glas.