Yazdırılabilir Yazar Günlüğü

Kurgu, şiir, anı ya da deneme; her düzeydeki yazarlar için bir günlük. Her sayfa kısa bir takip bölümünü (yazma memnuniyeti, yaratıcılık seviyesi, hedefe ulaşıldı onay kutusu), serbest yazma, gözlemler, karakter veya sahne taslakları, hikâye tohumları ve zanaat üzerine düşünme için on çizgili satırla birleştirir. Amaç, Anne Lamott'ın (1994, Bird by Bird) ve Stephen King'in (2000, On Writing, Scribner) yazmanın asıl işi olarak tanımladığı düzenli pratiği oluşturmaktır.

On beş ile yirmi dakika standarttır — yüzeydeki düşüncelerin ötesine geçmeye yetecek kadar uzun. Pennebaker'ın ifade edici yazma protokolleri (yazma ve iyi oluş üzerine yayımlanmış onlarca çalışmada kullanılmıştır) tutarlı biçimde 15-20 dakikalık oturumlar kullanır. Durmadan ve düzeltmeden yazın; takılırsanız son cümlenizi tekrarlayın. On çizgili satır, el yazısıyla kabaca bu miktara denk gelir.

Puanlamayı yazmadan önce değil, hemen sonra yapın. Haftalar içinde iki puan en iyi ne zaman çalıştığınızı gösterir — günün saati, uyku düzeyi, egzersizden sonra, e-postalardan önce. Csikszentmihalyi (1990, Flow, Harper), yaratıcı insanların sürekli akış hâlinde olmadığını vurgulamıştır; takip, akışı doğuran koşulları ortaya çıkarır. Hedefe ulaşıldı onay kutusu çabayı çıktıdan ayırır: günlük hedefinize ulaşmak, kendinizi parlak hissetmekten daha önemlidir.

Evet — Ericsson, Krampe ve Tesch-Römer'in (1993, Psychological Review, 100(3), 363-406) bilinçli pratik ilkeleri, seanslar belirli hedefler ve değerlendirme içerdiğinde yazmaya da uygulanabilir. Yazar Günlüğü bu döngüyü kurar: en üstte net bir hedef, serbest yazmada odaklı pratik ve altta zanaat üzerine düşünme. Ericsson'ın sonraki kitabı Peak (2016, Houghton Mifflin Harcourt) bunu yaratıcı alanlara da genişletir.

Kısa bir paragraf — fiziksel ayrıntı, ses, jest, karakteri ele veren tek bir eylem. Lamott (1994, Bird by Bird) bunlara 'kısa ödevler' der ve kitapların aslında böyle yazıldığını savunur: büyük yaylarla değil, küçük ve somut parçalarla. Soyutlamalar yerine duyusal ayrıntılar kullanın. Bugünün iki satırlık taslağı yarının bölümü olabilir, ama ilk görevi gözünüzü ayrıntıya alıştırmaktır.

Sabah sayfaları (üç sayfalık bilinç akışı) zihni toparlar; bu günlük ise zanaat içindir. Takip bölümü ölçmeyi alışkanlık hâline getirir, ek sorular (hikâye tohumları, karakter taslağı) yeni üretim yapmaya zorlar ve değerlendirme satırı kendi yazınız hakkında farkındalık kazandırır. Uygulamalarda el yazısının sürtünmesi yoktur; pek çok yazar bu sürtünmenin daha net düşünmeye zorladığını söyler — yavaş el yazısı çoğu zaman daha keskin bir düzyazı çıkarır.

Yönlendirmeleri sırayla kullanın: bugünden gözlemler, kulak misafiri olduğunuz bir cümle, tek bir duyusal ayrıntı, tek bir karakterin bir jesti. Tıkanıklık genellikle yanlış şeyi yazmaya çalışmak demektir — Lamott (1994, Bird by Bird) 'bir inçlik resim çerçevesi' yaklaşımını önerir: yalnızca küçücük bir sahneye sığacak kadarını yazın. Serbest yazma bölümü tam da bunun için tasarlanmıştır — bitmiş bir düzyazı değil, risksiz bir üretim.

Pek çok yazar düzenli pratikle birkaç ay içinde fark görmeye başlar; zanaatta daha derin bir gelişme ise daha uzun sürer. Ericsson'ın araştırması (Ericsson et al., 1993, Psychological Review, 100(3)), ilerlemeyi ham saatlerin değil, odaklı ve değerlendirmeye dayalı pratiğin sağladığını gösterir. Memnuniyet puanı ve değerlendirme sorularıyla günde yirmi dakika, haftada iki saatlik dağınık çalışmadan daha etkilidir. İlerlemenizi görmek için kayıtlarınızı her ay gözden geçirin.