Yazdırılabilir Alınan Dersler Günlüğü

Her kayıtta altı alan bulunur: durum, sonuç, bugün öğrenilen ders, farklı yapılacak şey, eylem adımları ve değerlendirme. Bu, ABD Ordusu'nda ortaya çıkıp birçok kurum tarafından benimsenen eylem sonrası değerlendirme (after-action review) yöntemini yansıtır: ne olduğunu, ne olması gerektiğini, aradaki farkın nedenini ve bir dahaki sefere neyin değişeceğini anlatın. Eylem adımları alanı, içgörüyü değişen davranışa dönüştüren köprüdür.

Ders genel bir içgörüdür ('Hazırlık süresini hep eksik tahmin ediyorum'); farklı yapılacak şey ise belirli bir davranış değişikliğidir ('Tahminlere %30 pay ekle'). İkisini karıştırmak dersleri soyut ve uygulanamaz bırakır. Bu ayrım, aynı kayıtta hem genellemeyi hem somutluğu zorunlu kılar. David Allen'ın 'Getting Things Done' (Penguin, 2001; gözden geçirilmiş baskı 2015) kitabı da içgörüyü kaydetmekle bir sonraki eyleme bağlanmak arasında benzer bir ayrım yapar.

Günlükler duyguları işler; bu günlük ise başka durumlara aktarılabilecek bilgiyi çıkarır. Altı alanlı yapılandırılmış biçim, kara kara düşünmeye kaymayı engeller — her giriş eylem adımlarıyla bitmek zorundadır. Somut bir sonraki adımla biten yapılandırılmış düşünmenin davranışı değiştirme olasılığı, serbest günlük yazımından daha yüksektir. Şablon bu yapıyı zorunlu kılar ve anlamlı hissettiren ama hiçbir şeyi değiştirmeyen girişler yazmayı zorlaştırır.

Herhangi bir karar, hata veya şaşırtıcı sonuçtan sonra kullanın — sabit bir günlük programa göre değil. Çoğu kişi için haftada birkaç giriş yeterlidir. Kayda değer bir şey olmadığında her gün yazmaya zorlamak boş içerik üretir. Günlüğü gerçekten bir şey öğreten anlara saklayın.

En çok içgörüyü üç tür durum verir: sizi şaşırtan sonuçlar (olumlu ya da olumsuz), baskı altında verdiğiniz kararlar ve tekrarlanan hatalar. Tekrarlanan hatalar özel ilgiyi hak eder — bir örüntüyü birden fazla kez yazdığınızda görmek ve kırmak çok daha kolaylaşır. Günlüğün durum ve farklı yapılacak şey alanları doğrudan bunu hedefler.

Bir dersin değişmiş bir örüntü olarak görünmesi genellikle günler değil, haftalarca düzenli kullanım gerektirir. Eylem adımları alanı dönüştürme mekanizmasıdır — o olmadan dersler teorik kalır. Lally ve ark. (2010, European Journal of Social Psychology, 40(6)), yeni bir alışkanlığın oluşmasının medyan 66 gün sürdüğünü, aralığın ise 18 ile 254 gün olduğunu buldu. Eylem adımları, bir sonraki sefer gerçekten uygulayacağınız kadar küçük olmalıdır.

Dersleri uygulanamayacak kadar genel yazmak. 'Daha iyi iletişim kur' işe yaramaz; 'Toplantılardan 24 saat önce gündemi gönder' uygulanabilirdir. Bir diğer hata, eylem adımlarının atılıp atılmadığını kontrol etmek için geri dönmemektir. Edwin Locke ve Gary Latham (2002, American Psychologist, 57(9)), performansı belirli ve geri bildirimle desteklenen hedeflerin artırdığını, belirsiz kararların ise artırmadığını göstermiştir. Her eylem adımını gelecek hafta kontrol edilebilecek kadar somut hâle getirin.

Evet — yapı, proje yönetiminde kullanılan resmi eylem sonrası değerlendirmelerle (after-action review) paraleldir. Takım kullanımında durum ve sonucu birlikte doldurun, ardından paylaşmadan önce bireysel dersleri kaydedin. Eylem adımları alanı retrospektifin taahhüt listesine dönüşür. Eylem sonrası değerlendirmeler kurumsal öğrenme aracı olarak yaygın biçimde kullanılır ve düzenli uygulandığında en çok fayda sağlar.